Newsy ze świata Quake

Anulowany dodatek do Quake 4, o którym przez dwie dekady krążyły tylko plotki, jest od kilku dni publicznie dostępny. Alpha "Quake 4: The Awakening" wylądowała na GitHubie, a historia jej odnalezienia brzmi jak scenariusz, w który trudno uwierzyć: programista kupił na Amazonie stary komputer, a na jego dysku znalazł kompletny build gry, której nigdy nie wydano.

Vintage PC z Amazonu

Znaleziskiem podzielił się Justin "IceColdDuke" Marshall, weteran branży z 16-letnim stażem, który pracował m.in. nad The Evil Within, XCOM 2, Dead Island 2 i The Dark Pictures Anthology. Repozytorium wrzucił 6 sierpnia z adnotacją, że robi to "wyłącznie w celach archiwizacyjnych".

W readme nie owija w bawełnę, w jakim momencie życia go to zastało:

"Trafiłem na to w bardzo smutnym momencie mojego życia, to był dysk twardy w starym komputerze, który kupiłem na Amazonie. Dosłownie, to mi uratowało życie, przechodziłem przez rozwód i akurat natknąłem się na coś takiego - to było szalone."

W tym samym pliku dopisał, że szuka pracy, bo "właśnie został zwolniony z powodu fali AI". Warto dodać uczciwie, że nie wszyscy kupują wersję o przypadkowym dysku - Marshall ma na GitHubie całą kolekcję projektów okołoquake'owych, więc część komentujących podejrzewa, że build dotarł do niego inną drogą, a historia z Amazonem chroni źródło.

Co to w ogóle jest The Awakening

Dodatek robiło Ritual Entertainment, wydawcą miało być Activision. Projekt padł, kiedy Quake 4 sprzedał się słabiej, niż liczyło Activision - a według byłego designera Ritualu, Michaela "RomSteady'ego" Russella, w chwili anulowania dodatek był ukończony w 95 procentach. Do 2017 roku o jego istnieniu praktycznie nikt nie wiedział; wtedy artysta Vitaliy Naymushin wrzucił do sieci rendery modeli, które miały się w nim pojawić.

Ritual to zresztą nazwisko, które w quake'owym świecie coś znaczy. Studio powstało z Hipnotic Interactive, autorów "Quake Mission Pack No. 1: Scourge of Armagon" z marca 1997 - pierwszego oficjalnego dodatku do Quake'a w historii. The Awakening byłoby ich powrotem do serii po ośmiu latach. Nie doszło do niego, a samo Ritual zniknęło z rynku FPS-ów kilka lat później.

Zawartość: dziewięć misji, mech i cryo cannon

Alpha nie jest wydmuszką. W środku siedzi dziewięć misji kampanii - okopy Stranarus, fabryka, desant powietrzny, więzienie, laboratorium biologiczne, inwazja MCC, sekcja wyścigowa, fabryka kriogeniczna i finałowa Valkaryne - plus ponad dwadzieścia map do multiplayera: deathmatch, CTF i tourney. Do tego dochodzą edytowalne źródła poziomów, co dla modderów jest w tej paczce najciekawsze.

Nowych zabawek też nie brakuje. Definicje broni obejmują m.in. działko zamrażające (to widoczne na filmach "cryo cannon"), spike gun, goo gun i hak z liną. Po stronie pojazdów jest walker, czyli mech, którym faktycznie się steruje, a nie tylko oglądamy go w cutscence, oraz speeder i myśliwiec Stroggów.

Autentyczność buildu potwierdzają drobiazgi, których nikt by nie podrabiał: w katalogu dodatku leżą prywatne pliki konfiguracyjne członków zespołu, w tym levelord.cfg - czyli Richard "Levelord" Gray, współzałożyciel Ritualu i level designer Duke Nukem 3D - oraz romsteady.cfg.

Jak w to zagrać

Do uruchomienia potrzebna jest retailowa kopia Quake 4 (wystarczy wersja ze Steama); dodatek startuje jako osobny mod przez dołączony skrypt. Rekompilowanie odtworzonego silnika jest opcjonalne - kampanię odpalisz bez tego.

Jedno zastrzeżenie: paczka zawiera materiał objęty prawami autorskimi Bethesdy, więc nikt nie zdziwi się, jeśli repozytorium zniknie. Na razie stoi i zbiera gwiazdki, a Marshall zaprosił chętnych na Discorda, licząc, że "społeczność zrobi z tym coś fajnego".

Jeśli chcesz zobaczyć, jak to wygląda w ruchu, kanał pagb666 wrzucił przejście bez komentarza - misje od pierwszej do dziewiątej:

Źródła: PC Gamer, Time Extension, repozytorium na GitHubie.

Jubileuszowa QuakeCon zakończyła się 9 sierpnia w Gaylord Texan Resort w Grapevine w Teksasie. Cztery dni, ponad 10 tysięcy zarejestrowanych uczestników, komplet założycieli id Software na jednej scenie i darmowy, 19-mapowy epizod do Quake'a. Kurz już opadł, a do sieci trafiły nagrania - jest co nadrabiać.

Największym punktem programu był sobotni panel czterech założycieli id Software. John Carmack, John Romero, Adrian Carmack i Tom Hall spotkali się po raz pierwszy od 1993 roku, a rozmowę przez trzy godziny prowadził David L. Craddock - chronologicznie, od czasów Softdisku, przez Commander Keen i Wolfensteina 3D, po DOOM-a i Quake'a. Do kompletu dosiadła się Donna Jackson, "id mom", zatrudniona w studiu w styczniu 1994 roku. O samym spotkaniu pisaliśmy w osobnym newsie.

Na ekranie pokazano oryginalne notatki projektowe do DOOM-a z początku lat 90. (Tom Hall wrzucił je potem do sieci z komentarzem "amazing") i archiwalne nagrania ze spotkań zespołu z czasów produkcji Quake'a, na których Romero, Carmack, Kevin Cloud i Jay Wilbur garbią się nad stołem i dyskutują o projektach przeciwników.

Z rzeczy do pogrania: MachineGames i id Software wypuścili 6 sierpnia Dawn of the Machine - darmowy dodatek do remastera Quake'a z 19 mapami, nowymi wariantami przeciwników, nową ścieżką dźwiękową i mapą deathmatchową.

Osobna, ale ciekawa sprawa: Return to Castle Wolfenstein trafiło wreszcie do Niemiec w wersji w 100% uncut - na Steama, GOG-a i do Microsoft Store. To spory kamień milowy: tamtejsze wydanie z 2001 roku było wyprane z całej symboliki nazistowskiej, bo groził za nią paragraf 86a niemieckiego kodeksu karnego, a rok później gra wylądowała na indeksie mediów szkodliwych dla młodzieży - tym razem za przemoc - co w praktyce wyrzuciło ją ze sklepów. Furtkę otworzyła dopiero klauzula adekwatności społecznej, od 2018 roku stosowana także do gier, a BzKJ zdjęło RtCW z indeksu 24 lutego tego roku, po jakichś 24 latach.

Dalej: 7 sierpnia ruszyły preordery limitowanego do 3000 sztuk handhelda Evercade Nexus DOOM Edition - 249,99 dolarów, premiera 30 października, wyprzedany od ręki. Przypomniano też o planszówce Quake: The Board Game, którą Archon Studio zapowiedziało z Bethesdą jeszcze w październiku 2024 - kooperacyjny dungeon crawler z trybem deathmatch ma trafić do graczy w czwartym kwartale 2026.

BYOC: turnieje i nagrania

Na BYOC jak zwykle grano non stop - Quake Champions, Quake Live i DOOM II, od duela po Megamatch 64 na 64. Pule nagród były w większości sprzętowe (Logitech), plus klasyka gatunku: skrzynka BAWLS i bon do Papa John's. W Quake Champions 2v2 wygrali Effortless i psygib, drudzy byli discoRyne i Dzl, trzeci LeadHeadBOD i Sunny.

Nagrania z BYOC w 4K60 wrzucił na YouTube'a ShaftasticTV. Zaczynamy od duela w Quake Champions:

I turnieju Sacrifice organizowanego przez Church of Quake:

Pozostałe nagrania z QuakeCon BYOC 2026

Retro Classic i powrót czm-a

Osobnym wydarzeniem był QuakeCon 30th Retro Classic - jedyny turniej prowadzony bezpośrednio przez organizatorów QuakeCon w tym roku. 32 zawodników, double elimination, bo3, a mecze rozgrywano na przemian w QuakeWorld (ezquake), Quake II (q2pro) i Quake Live. Pula wynosiła 2000 dolarów.

Wygrał Thump4 (1000 dolarów), ogrywając po drodze czm-a (600 dolarów), który wrócił do rywalizacji po jakichś czternastu latach przerwy. Trzecie miejsce i 400 dolarów przypadło Burnerowi. "Jego zdolność adaptacji była czymś, czego gracze nie widzieli od dekady" - napisał o czm-ie zwycięzca. Na miejscu pojawili się też RiX, Fatal1ty i makaveli. Zła wiadomość: Retro Classic nie był streamowany, dostęp mieli wyłącznie posiadacze biletów na miejscu.

Na koniec oficjalne pożegnanie od organizatorów - wrap-up z QuakeCon 30:

Źródła

• QuakeCon Official
• @QuakeCon na X
• Slayers Club
• GamesBeat
• Everything Edinburgh
• heise online
• Archon Studio
• Evercade
• ESReality
• Plus Forward - Quake Champions 2v2
• Plus Forward - harmonogram BYOC
• Church of Quake
• ShaftasticTV

Dzień przed startem QuakeCon 2026 WoodBoy wrzucił na ModDB wersję 0.7.5 swojego moda Quake III Arena RTX Remix, podpisaną jako "QuakeCon Update". Najważniejsze jest to, że projekt po raz pierwszy wychodzi poza mapy z pudełka i bierze się za klasyki, na których scena gra od dwóch dekad.

Trzy mapy, które zna każdy duelista

W v0.7.5 remaster dostały Almost Lost (pro-q3tourney7), Aerowalk (hub3aeroq3) i Bloodrun (ztn3dm1). To nie są przypadkowe wybory: Aerowalk to konwersja mapy Mattiasa "Preachera" Konradssona z Quake'a 1, przeniesiona do trójki przez Hubstera, a ztn3dm1 od lat funkcjonuje jako punkt odniesienia dla pojedynków w Q3 i Quake Live. Wcześniejsza wersja 0.7 z końca kwietnia domknęła komplet 27 map bazowych (bez CTF), więc teraz licznik dobija do trzydziestu.

Odpalenie ich wymaga konsoli - /devmap pro-q3tourney7, /devmap hub3aeroq3, /devmap ztn3dm1 - albo wybrania mapy w lokalnej grze wieloosobowej. Autor zapowiada launcher, który ma to uprościć.

Co jeszcze w changelogu?

Poza mapami doszedł nowy model armora, a rakiety znów świecą własnym światłem (za ten fragment WoodBoy dziękuje GameTube'owi). Doszły wygładzone normalne, część tekstur - głównie lampy - powstała od zera, zmieniło się oświetlenie nieba na kilku mapach, a na niektórych planszach wylądowały dekoracje zrobione specjalnie pod QuakeCon 2026. Są też nowe easter eggi, których autor z premedytacją nie wymienia.

Jak to odpalić

Paczka waży 7,82 GB, po rozpakowaniu robi się z tego około 15 GB. Mod działa na bazie RTX Remix 1.2.4 i silnika Quake3e, a tekstury powstały z pomocą imgupscaler.ai i Photopei. Trzeba mieć legalną kopię Quake III Arena - wersje ze Steama i GOG-a działają - i skopiować pliki pak0.pk3 - pak8.pk3 do katalogu Quake III Arena RTX v0.7.5 (QuakeCon)/baseq3, a potem uruchomić quake3e.exe. Poprzednia wersja 0.7 nie jest do niczego potrzebna. Linux, VR, ioquake, Quake Live i Team Arena wciąż mają status "tbd".

To nadal Early Access i widać to w liście znanych błędów: plazma miga przy włączonej generacji klatek, railgun robi to samo na Q3TOURNEY3 pod ochroną, część tekstur jumpadów jest niedokończona, a fogpity zniknęły wszędzie poza Q3TOURNEY5.

Termin nie jest przypadkiem. QuakeCon 2026 odbył się 6-9 sierpnia w Gaylord Texan Resort w Grapevine w Teksasie i był trzydziestą edycją imprezy - tą samą, na której po raz pierwszy od 1993 roku spotkała się czwórka założycieli id Software. Na stoisku NVIDII 7 sierpnia rozegrano turniej właśnie w Quake III Arena RTX Remix, z GeForce RTX 5070 Founders Edition dla zwycięzcy; obok szły konkurs moderski z pulą $10000 i sprzedaż kart Founders Edition w cenach MSRP.

Sam mod pojawił się u nas już w marcu, gdy NVIDIA pokazała na nim debiut zaawansowanych efektów cząsteczkowych w RTX Remiksie. Od tamtej pory projekt urósł z dema do wersji, w którą da się realnie pograć.

Kiedyś Quake Live otwierało się w karcie przeglądarki i wystarczała wtyczka. Potem Chrome i Firefox wywaliły NPAPI - stary standard, na którym takie wtyczki stały - id przeniosło grę do standalone'a na Steamie i temat umarł. W 2026 Quake 3 wrócił do przeglądarki, tym razem bez żadnych pluginów: silnik chodzi na WebAssembly, czyli formacie, który pozwala odpalić w karcie kod pisany w C z niemal pełną prędkością. Wchodzisz, wpisujesz nick, strzelasz. Oto trzy miejsca, w których to faktycznie działa.

Q3JS - najbliżej normalnego Quake'a

Q3JS to robota jednej osoby - LK, znanego jako @lukathedev - ogłoszona na r/Quake i ESReality w listopadzie 2025. Wygląda i gra się w to jak w Quake'a, bo pod spodem siedzi ioquake3, a klient z przeglądarki łączy się ze zwykłym, dedykowanym serwerem. Żadnej osobnej bańki dla przeglądarkowiczów - to jedna sieć.

Trzy oficjalne arenki chodzą non stop: FFA, CTF i 1v1. Do tego serwery społeczności, wyszukiwarka po mapach i graczach, globalny scoreboard (24h, tydzień, miesiąc, all time) i feed fragów na żywo. Ruch jest realny: w momencie pisania tekstu licznik pokazywał 56 osób na 16 serwerach i grubo ponad milion fragów od startu projektu. Grasz na oficjalnych danych demo Q3A, więc nie potrzebujesz kopii gry - a kto chce, może postawić własny serwer i pojawi się w liście (instrukcja tu).

Że to nie jest ciekawostka na jeden wieczór, najlepiej pokazuje Pieter Levels. W 2019 postawił sobie w Bali serwer Q3 do grania ze znajomymi, ten padł po jakimś update'cie macOS i tak zostało. W marcu 2026 wskrzesił go na Q3JS pod adresem q3.pieter.com - z codziennym matchem o 20:00 GMT i powiadomieniem w przeglądarce, gdy zbierze się dość ludzi.

DOS.Zone - 17 map i mecz, który nie pada razem z hostem

Quake III Arena na DOS.Zone wystartował we wrześniu 2025 i jest bardziej "platformą z lobby" niż klasyczną listą serwerów. Dostajesz 17 aren - oryginalne mapy i fanowskie - cztery tryby (DM, TDM, CTF, duel), czat, rankingi na żywo i opcję postawienia serwera publicznego albo prywatnego, jeśli chcesz zamkniętą jazdę ze znajomymi.

Najprzydatniejsza rzecz: jak host wyjdzie z gry, sesja automatycznie przenosi się na kogoś innego i mecz się nie rozsypuje. Działa na Windowsie, macOS, Linuksie, Androidzie i iOS, bez rejestracji i bez reklam - ekipa utrzymuje to z donejtów. Lobby jest pod dos.zone/mp/?lobby=q3.

thelongestyard.link - Quake na telefonie i padzie

Trzecia opcja to thelongestyard.link - port, którego autor otwarcie celuje w to, żeby web dogonił nativa pod względem płynności i sieci. Wyróżnia się dwiema rzeczami, których reszta nie ma: sterowaniem dotykowym, które da się znieść i obsługą pada. Multiplayer robisz przez wygenerowanie linku i wysłanie go kumplom - klikają, są w grze.

Dlaczego dopiero teraz

Pomysł nie jest nowy. Pierwszy sensowny Quake w przeglądarce, QuakeJS, powstał już w 2013 roku i przez lata krążył po forach jako sympatyczna ciekawostka. Problem był zawsze ten sam: gra się odpalała, ale grało się w bańce - odcięci od zwykłych serwerów, bez listy, bez ludzi, bez rankingów.

To, co zmieniło się w ostatnim roku, to nie silnik, a wszystko wokół niego: działająca lista serwerów, przenoszenie hosta, leaderboardy, sterowanie na telefonie. Innymi słowy - przez dekadę potrafiliśmy Quake'a w karcie przeglądarki uruchomić. Dopiero teraz da się w nim normalnie grać z ludźmi.

Źródła: Q3JS, DOS.Zone, ESReality, levels.io

Dzięki dla jarq. za podrzucenie tematu.

Z okazji trzydziestej rocznicy premiery Quake'a studia MachineGames i id Software wypuściły "Dawn of the Machine" - zupełnie nowy, w pełni darmowy epizod dołączony do odświeżonej wersji klasyka. Aktualizacja trafiła do graczy 6 sierpnia 2026 roku, w trakcie tegorocznego QuakeConu, i jest dostępna od ręki dla wszystkich posiadaczy gry.

Na zawartość składa się 19 zupełnie nowych map ułożonych w spójną kampanię, nowy hub, świeża ścieżka dźwiękowa oraz dodatkowa mapa do Deathmatchu. Wcielamy się - jak przystało na Quake'a - w zahartowanego w boju Rangera, który tym razem trafia do labiryntowego wymiaru, gdzie czas zapętla się sam na siebie. Każde przejście "teraźniejszości" przemodelowuje przyszłość, otwierając wcześniej zaplombowane korytarze, nowe starcia i sekrety. Serce tego szaleństwa stanowi Nightmare Machine - źródło obłędu, które trzeba unicestwić, by przerwać pętlę.

Twórcy postawili na progresję nieoczywistą dla klasycznego Quake'a. Zbierane runy odblokowują kolejne ścieżki, a zdrowie i amunicja przenoszą się między pętlami, dodając warstwę trwałego rozwoju postaci. Do tego dorzucono nowe warianty przeciwników - Rocket Ogre, Demo Dog i Blood Shambler - oraz broń inspirowaną klasycznymi dodatkami: naładowany błyskawicami Super Axe i Laser Cannon, którego pociski rykoszetują, dziurawiąc wrogów pod każdym kątem.

To nie pierwszy raz, gdy MachineGames sprawia Quake'owi urodzinowy prezent. Szwedzkie studio zapoczątkowało tę tradycję epizodem "Dimensions of the Past" na 20-lecie w 2016 roku, a pięć lat później dołożyło "Dimension of the Machine" - flagowy dodatek do remastera Quake Enhanced, który w 2021 roku przygotowało Nightdive Studios na silniku KEX. "Dawn of the Machine" domyka więc tę trylogię "maszynowych" epizodów i wpisuje się w dekadę współpracy id Software z autorami Wolfensteina.

Aktualizacja jest darmowa dla właścicieli Quake'a na PlayStation 5, PlayStation 4, Xbox Series X/S, Xbox One, Nintendo Switch 2 (wstecznie), Nintendo Switch, Steam oraz w Microsoft Store i Game Passie. Jeden haczyk: nie obejmuje wersji z Epic Games Store ani GOG-a. W pakiecie znalazły się też trzy nowe osiągnięcia, menu cheatów dla trybu jednoosobowego oraz id Vault - skarbnica materiałów zza kulis produkcji i wczesnych, archiwalnych map Quake'a.

Ciężko uwierzyć, że premiera Quake 3 odbyła się prawie 27 lat temu. Równie ciężko uwierzyć, że ORG - przekazywany z rąk do rąk - przetrwał w zakątkach internetu po dziś dzień. Przenoszony, przepisywany, migrowany obecnie rezyduje... u mnie w domu na lokalnym serwerze podpiętym pod UPSa. Ruch generowany jest głównie przez zagubione boty, różnego rodzaju skanery i (przeważnie) Panów w mocno średnim wieku. Tak więc uptime nie jest priorytetem.

W dalszym ciągu utrzymuję domenę by wszyscy emeryci i renciści, gdy już będą mieli demencję i będą pamiętać jedynie czasy latania na q3dm6, mogli z powrotem trafić do domu Kłejka i poczuć się młodo. Może nawet znowu rozkręcą jakąś gównoburzę o tym, że Unreal Tournament jest dla pozerów albo, że tylko cpma, a vq3 do kosza?

W ostanim miesiącu ORG został przepisany ponownie - tym razem nie przeze mnie ale przez clankery działające pod moim nadzorem. Trzeba przyznać, że dożyliśmy ciekawych czasów. Przy okazji poprawiłem najbardziej bolące bugi, wprowadziłem trochę nowych, i przy okazji nieco odświeżyłem layout - i w końcu strona skaluje się (prawie) poprawnie na urządzeniach mobilnych ja i doczekała się ciemnego i jasnego motywu.

Trudno powiedzieć, czy serwis ten przeżyje kolejne-naście lat, ale dołożę wszelkich starań by tak się stało :).

Ktoś właśnie wskrzesił ducha Radianta - i to bez jednego pliku do pobrania. Q3Edit to edytor map do Quake III Arena działający w całości w przeglądarce: budujesz level, kompilujesz go i od razu wskakujesz do gry, wszystko na jednej karcie. Projekt trafił na Hacker News w wykonaniu twórcy podpisującego się jako drdator i szybko zebrał kilka nostalgicznych komentarzy od ludzi, którzy pamiętają jeszcze czasy .map i bsp.

Sercem narzędzia jest klasyczny układ czterech widoków w stylu Radianta - dokładnie ten, na którym wychowały się całe pokolenia mapperów. Do dyspozycji masz brushe, patche, operacje CSG, rzeźbienie terenu i edycję entity. Q3Edit otwiera i zapisuje standardowe pliki .map, więc bez problemu wgrasz do niego stary projekt sprzed dwóch dekad albo wyciągniesz swoją pracę do dalszej obróbki gdzie indziej.

Najciekawsze jest jednak to, co siedzi pod maską. Interfejs edytora napisano w TypeScripcie i WebGL2, ale kompilacja map to nie żadna nowa reimplementacja - drdator wziął oryginalny q3map (ten stary, nie q3map2) z opublikowanych na licencji GPL źródeł i skompilował go do WebAssembly. Do grania służy z kolei ioquake3 - również w wersji WASM. Efekt? Pełny cykl: rysujesz geometrię, klikasz kompilację, kompilator id Software mieli ją w twojej przeglądarce, a chwilę później biegasz po swoim levelu.

Żeby to wszystko ruszyło bez piractwa, Q3Edit nie wymaga plików z oryginalnej gry - dostarczany jest z darmowymi assetami z OpenAreny. To ta sama sztuczka, dzięki której cała otwartoźródłowa scena wokół Quake'a żyje do dziś: w sierpniu 2005 id Software wypuściło kod Quake III Arena na GPL, a ponieważ silnik jest wolny, ale modele i tekstury wciąż objęte prawami autorskimi, społeczność zbudowała OpenArenę - kompletnie samodzielny, wolny zestaw grafik i map.

Linia edytorów map dla silnika id Tech zaczęła się od wewnętrznego QE4 do Quake II, przez Q3Radiant stworzony pod Quake III, aż po GtkRadiant - wersję, którą w 2000 roku id przekazało społeczności, przepisano na wieloplatformowy toolkit GTK+ i uniezależniono od konkretnej gry. To właśnie na tych narzędziach powstała większość legendarnych map do "trójki".

Projekt jest otwarty (GPL-2.0, kod na GitHubie) i - jak podkreśla autor - nie jest w żaden sposób powiązany z id Software ani ZeniMaksem. Jeden z komentujących trafnie zauważył, że narzędzie może "przypadkiem stać się najlepszym debuggerem plików map". Dla każdego, kto kiedykolwiek walczył z geometrią w Radiancie, to zaproszenie nie do odrzucenia - otwórz kartę i zbuduj coś.

John Carmack po raz kolejny przypomniał Microsoftowi, że jest gotów osobiście dołożyć milion dolarów gwarancji, byle tylko klasyczne gry id Software - z DOOM-em i Quakiem na czele - mogły oficjalnie i legalnie trafić na sklepy z grami VR. Haczyk? Właściciel marki, czyli Microsoft, do tej pory konsekwentnie odmawia.

Sprawa wróciła za sprawą krótkiego wpisu Carmacka na X:

„If the XBOX division is scrounging for loose change under the sofa cushions, I'm still willing to put up a $1M guarantee to allow @TeamBeefVR to commercialize the legacy open source games on VR."

W wolnym tłumaczeniu: jeśli dział Xboxa musi szukać drobniaków pod kanapą, to on wciąż gotów jest wyłożyć milion dolarów gwarancji, żeby ekipa Team Beef mogła skomercjalizować leżące na open source klasyki w wersjach VR. Cios celny - wpis padł niedługo po tym, jak Microsoft mocno okroił id Software, redukując legendarne studio do rozmiarów, które jeden ze zwolnionych pracowników określił jako „studio wsparcia".

To nie pierwsze podejście. Już w lutym 2025 roku Carmack złożył id Software tę samą propozycję - osobistą gwarancję sprzedaży na milion dolarów, która miała otworzyć portom Team Beef drogę na oficjalny Quest Store. Mimo bezpośredniego kontaktu między id a modderami, Microsoft ostatecznie projekt odrzucił. Teraz, przy okazji zwolnień, Carmack po prostu przypomniał, że oferta wciąż jest aktualna.

Kim jest Team Beef? Dla społeczności VR to nazwa-legenda. Grupa założona w 2019 roku przez Simona „Dr. Beef" Browna, Granta „BaggyG" Bagwella i Bummsera zbudowała sobie kultowy status portami klasycznych FPS-ów na gogle Quest. To spod ich rąk wyszły serie QuakeQuest (Quake, Quake II oraz Quake III Arena), QuestZDoom (DOOM), Doom3Quest, a także RTCWQuest (Return to Castle Wolfenstein) - łącznie miliony pobrań. W 2025 roku ekipa sformalizowała działalność jako Team Beef Studios, komercyjne studio portujące gry dla wydawców.

Cała sytuacja jest boleśnie absurdalna dla graczy. Silniki id - w tym te napędzające Quake'a - od lat są otwartoźródłowe (GPL), ale prawa do samych zasobów gier (poziomów, tekstur, dźwięków) należą do Microsoftu. Efekt? Dziś, żeby zagrać w Quake'a czy DOOM-a w VR, trzeba kupić oryginał na PC, a potem przez SideQuest ręcznie wgrać na gogle kod Team Beef. Milion dolarów Carmacka mógłby to zamienić w zwykły zakup w sklepie - gdyby tylko po drugiej stronie ktoś chciał odebrać telefon.

Dla przypomnienia: Carmack współtworzył id Software, w 2013 roku odszedł do Oculusa, w 2019 zrezygnował z funkcji CTO, a w 2022 rozstał się z Metą. Dziś, jako człowiek z zewnątrz, wciąż walczy o to, żeby jego stare gry żyły - i jest gotów za to zapłacić z własnej kieszeni.

Lipcowa fala zwolnień w dywizji Xbox uderzyła w id Software - dokumenty WARN potwierdzają 136 zwolnionych, czyli większość studia odpowiedzialnego za DOOM-a i Quake'a.

Doniesienia o cięciach sięgających połowy załogi pojawiły się 7 lipca 2026 roku. Zgłoszenie WARN złożone w Teksasie podało konkretne liczby: 96 osób pracujących stacjonarnie w biurze w Richardson oraz 40 pracowników zdalnych przypisanych do tej lokalizacji - łącznie 136 zwolnień. Według związku Communications Workers of America id Software liczyło w grudniu 185 pracowników, co oznacza redukcję o ponad 70%.

Czym jest zgłoszenie WARN?

Cięcia są częścią szerszej operacji w ZeniMaksie. W samym Teksasie zwolniono 158 osób - pozostałe 22 przypadły na Bethesda Game Studios w Austin. Ze 158 zwolnionych 146 było reprezentowanych przez związek CWA. Restrukturyzacją kieruje nowa szefowa Xboksa, Asha Sharma, na stanowisku od niecałego pół roku; Xbox zapowiada na najbliższe 24 miesiące hybrydowy sprzęt Project Helix.

id Software w oficjalnym komunikacie twierdzi, że pozostały zespół jest „mniej więcej tej samej wielkości, co przy tworzeniu DOOM-a (2016)" - około 200 osób - i że wciąż ma „ekipę potrzebną do budowania gier i technologii, z których jesteśmy znani". Jeden z deweloperów opisał to inaczej: jego zdaniem studio zostało „zredukowane do rozmiarów studia wsparcia". Xbox nazwał część doniesień na temat zespołu id Tech „nieścisłymi", bez podania szczegółów.

Otwarte pozostaje pytanie, czy id dalej działa jako niezależne studio, czy schodzi do roli zaplecza technologicznego. Niejasny jest los frankfurckiego zespołu id Tech. Dla społeczności najistotniejsza jest przyszłość Quake Champions - mówi się o trzech scenariuszach: dalszych sezonach, przekazaniu gry pod kontrakt innemu studiu albo zakończeniu wsparcia po Sezonie 31.

Aktualizacja Sezonu 30 wyszła 11 czerwca 2026 roku, przy okazji 30-lecia serii: darmowy battle pass, przebudowany netcode, nowy Rocket Launcher DISINTEGRATOR i podium EARTH MAGIC dla Gorotha.

Microsoft przejął spółkę-matkę id Software, ZeniMax, w 2021 roku za 7,5 miliarda dolarów. Według doniesień część zwolnionych może trafić do studiów takich jak Retro Studios, Gearbox czy MachineGames.

Na jubileuszowej, trzydziestej odsłonie QuakeCon (6–9 sierpnia 2026, Gaylord Texan Resort & Convention Center w Grapevine) pojawi się komplet legend, od których wszystko się zaczęło: John Carmack, John Romero, Adrian Carmack i Tom Hall - czterej współzałożyciele id Software w jednym miejscu.

I nie chodzi o zwykłe „przyjdą i pomachają". Jak sam Romero napisał na X:

„To pierwszy raz od 1993 roku, kiedy cała nasza czwórka jest razem — i pierwszy raz, gdy wszyscy jesteśmy na QuakeConie."

Ostatni raz ta czwórka była w jednym pomieszczeniu w 1993 — rok przed premierą pierwszego DOOM-a i tuż przed odejściem Toma Halla ze studia po sporach o kierunek twórczy. Trudno o mocniejszy symbol trzydziestolecia Quake'a i trzydziestu lat samego QuakeConu.

Bethesda na razie trzyma szczegóły przy sobie — senior community lead Joshua Boyle wspomniał jedynie o „atrakcjach" i „fajnych rzeczach" przygotowanych dla czwórki weteranów. Oficjalnie potwierdzona jest sama obecność, ale fani liczą na to, o czym marzą od lat: wspólny panel całej czwórki na scenie. Rok zresztą wyjątkowy nie tylko dla Quake'a — id Software obchodzi w 2026 swoje 35-lecie (studio powstało w lutym 1991).

Reszta imprezy to klasyczny QuakeCon, jakiego nikomu przedstawiać nie trzeba. Hala BYOC (Bring Your Own Computer) działa non stop, przez całą dobę — turnieje, freeplay, meetupy, planszówki, konkursy i giveaways. „Przez trzy dekady QuakeCon był miejscem, gdzie przyjaźnie kuje się przy licznikach fragów, harmonogram snu przestaje istnieć, a RGB rozświetla noc" — tak organizatorzy podsumowują ducha wydarzenia.

I tu pociecha dla nas, oglądających z kanapy w Polsce: QuakeCon od lat transmituje sceniczne panele i turnieje na żywo na Twitchu (m.in. twitch.tv/quakecon i twitch.tv/bethesda) — jeszcze w sierpniu 2025 leciały stamtąd streamy z hali BYOC. Oficjalnego harmonogramu transmisji na 2026 organizatorzy jeszcze nie opublikowali, ale trudno sobie wyobrazić, żeby taki jubileusz — a zwłaszcza ewentualne wspólne wyjście czwórki założycieli na scenę — nie trafił na żywo do sieci. Warto obserwować kanały QuakeConu, gdy zbliży się sierpień.

Dla porządku garść historii: pierwszy QuakeCon odbył się w sierpniu 1996 roku w hotelu Best Western w Garland w Teksasie. Zaczęło się od trzydziestki zapaleńców z kanału #quake na IRC-u, a do końca weekendu było ich już około stu. Legenda głosi, że gdy John Carmack usłyszał o ekipie fanów mocujących się z rachunkiem za prowizoryczną sieć LAN w hotelu, po prostu przyjechał z częścią zespołu id, dorzucił się do kosztów i pogadał o tym, nad czym akurat pracowali. Trzydzieści lat później zjazd z Best Western wyrósł na największy na świecie festiwal LAN-owy.